Inwoners moeten niet alleen meepraten maar ook kunnen meebeslissen

Landelijk zijn al diverse proefballonnetjes opgelaten door verschillende politici. Het huis van Thorbecke is dringend aan veranderingen toe. Wijkbewoners weten het beste hoe hun wijk in elkaar zit en wat er aan verbeteringen doorgevoerd moeten worden. Wanneer wijken platforms hebben die goed functioneren en een goede weerspiegeling van de wijk zijn zouden de inwoners zelf beslissingen kunnen nemen. Uiteraard kunnen ze dan gebruik maken van de deskundigheid van de gemeente en kunnen raadsleden deel  nemen aan de beraadslagingen. Dat zou ook de beraadslagen in de gemeenteraad ten goede komen. De gemeenteraad kan zich dan op de hoofdlijnen concentreren; ontwikkeling van de economie; veiligheid in de stad; een goede infrastructuur en duurzaamheid. Het is een goed idee om de komende jaren na te denken hoe we naar een andere overlegstructuur kunnen overgaan. Het mag niet zo zijn dat wijkbewoners twee tot drie jaar met de gemeente meedenken en overleggen en dat daarna hun plannen niet uitgevoerd (kunnen) worden. Dat levert frustratie op en daar wordt niemand blij van!

bibliotheek dossier

Dossier bibliotheek Eindhoven PvdA Eindhoven

Inleiding

De gemeente Eindhoven heft een bezuiniging doelstelling van 3 miljoen bij de bibliotheek neergelegd. Uitgangspunt van de bezuiniging is dat de bibliotheekfunctie overeind blijft.  Opdracht is om een toekomstbestendig innovatief profiel voor de bibliotheek te ontwerpen.  Eindhoven moet daarbij een zo breed mogelijke laag  van de bevolking te voorzien van onafhankelijk en pluriforme informatie.

In een eerste fase is de gemeente een experttraject gestart met tal van deskundigen uit de bibliotheek wereld, onderwijs en het ministerie. Ze heeft de opdracht aan de expertgroep gegeven om een bibliotheek visie 2015-2020 te maken. De PvdA is bij twee van de drie expert bijeenkomsten aanwezig geweest en heeft de nodige input geleverd.

De belangrijkste trends die de expertgroep constateerde waren:

-        Digitaal lezen zit in een stroomversnelling en gaat ten koste van het fysieke boek

-        Bevorderen van taalvaardigheid en mediawijsheid verdient veel aandacht

-        De openbare bibliotheek ontwikkelt zich van boekenverzamelaar en – uitlener naar ‘adviseur’ en gids’.

-        De digitale bibliotheek is een landelijke verantwoordelijkheid 

-        De grens  ‘publiek-privaat’ verandert

De gewenste toekomstige functies:

-        De bibliotheek als partner voor educatie en media

-        De bibliotheek als kennispartner

De uittgangspunten hierbij zijn:

-        De bibliotheek blijft maatschappelijk relevant

-        Bibliotheekfuncties heruitvinden is noodzakelijk

Adviezen van de expertgroep

Geadviseerd twee programmalijnen te volgen:

-        De ontwikkelinng van een educatief programma op bais waarvan toekomstig alle scholen in het primair  onderwijs een jeugdbibliotheek kunnen hebben, die behalve uit fysieke boeken  ook zal bestaan uit leermiddelen die bijdragen aan de ontwikkeling van mediawijsheid. Het programma staat garant voor ptimale bevordering van de leesvaardigheid en het leren omgaan met nieuwe media waaronder het internet. Het programma gaat verder dan de oorspronkelijke doelstelling om het fystieke boek dichter bij de jeugd te brengen.

-        De tweede lijn is de ombouw van de centrale bibliotheek naar een centrum voor media, educatie en persoonlijke ontwikkeling. Voor de realisatie van deze kenniswerkplaats is aanlsuiting nodig bij een netwerk van partnerorganisatie die samen borg staan voor de uitvoering. De beslissing tot uitrol van dit concept zal in april 2013 aan de raad worden gevraagd. De kosten van een optimale inzet van educatief werkprogramma en kenniswerkplaats overstijgen het taakstellend budget van 3 mio euro (? Noot – op basis waarvan is dit geconstateerd?)

De eerste stippen op de horizon zijn gezet

-        Experimenten op de Berckelhof met gemengde resultaten

-        Experimenten in het basisonderwijs (4 scholen) met positieve resultaten

-        De gefaseerde sluiting van 7 wijk filialen neemt aanvang vanaf 1 januari 2013

-        Ontslag van 20 medewerkers bij de bibliotheek vooruitlopend op de voorstellen

-        1.588.230 euro beschikbaar gesteld aan de biliotheek om met een sluitend investerings- en exploitatievoorstel voor alle 72 schoolpunten te maken

Voorbehoud van de raadscommissie:

Het is onduidelijk in welke mate de raad voor of tegen het uiteindelijke voorstel zal stemmen. Men ziet het perspectief wel maar is nog aarzelend in de advisering. Een van de belangrijkste geluiden die gehoord is dat de bibliotheek ook een ontmoetingsfunctie heeft in de wijken en dat zo langzamerhand alle plekken waar ontmoetingen in de wijk plaats zouden kunnen vinden  door bezuinigingen verdwijnen (wijkcentra en bibliotheekfilialen). De wethouder heeft aangegeven hier zorvuldig naar te kijken en in haar voorstellen mee te nemen.

De wereld verandert snel.

In het afgelopen half jaar hebben zich belangrijke veranderingen afgespeeld. Ik heb een aantal bibliotheken bezocht waaronder die van Delft (DOC ), Amsterdam, Almere en Assen. Deze steden hebben allemaal gekozen voor een robuuste stevige centrale bibliotheek die inspeelt op de digitale ontwikkelingen. Tal van digitale hulpmiddelen staan ter beschikking, maar nog belangrijker de informatie is geschikt voor de digitale hulpmiddelen die iedereen ter beschikking heeft.

In VNG nieuws nr 4 van 2013 staat b.v. een artikel over de bibliotheek in Assen en hoe die over is gegaan op het digitaal verleiden.

In de steden zijn de wijkfilialen verdwenen. In veel gevallen is er een bezorgservice gekomen voor ouderen en/of mensen die niet in staat zijn naar de centrale bibliotheken te komen. Ook zijn er alternatieven gekomen zoals boekenkasten in openbare instellingen waar boeken afgehaald of omgeruild kunnen worden  of afleverpunten bij Bruna’s en Primera’s  b.v. De commercieele partijen hebben hier ook baat bij omdat het meer traffic in hun winkels genereert en dus meer inkomsten. Ook worden leesclubs, voorleesclubs en dergelijke door de bibliotheken gefaciliteerd. Dit naast allerlei workshops etc. om nieuwe media goed te leren gebruiken.

Je ziet ook dat inwoners zelf het initiatief nemen om hun fysieke boeken beschikbaar te stellen aan anderen. Vaak zijn het senioren die dit soort initiatieven nemen. Soms stelt de gemeente een aantal boekenkasten ter beschikking in wijkcentra en/of verzorgingscentra en soms private partijen. Dit soort initiatieven leiden tot nieuwe ontmoetingsplekken.

De overheid neemt een voorsprong op ontwikkelingen. Op www.bibliotheek-leesmeer.nl kun je digitale boeken downloaden op je e-reader of je tablet. Tot de zomer is dit gratis en in het natjaar komen er tweeduizend titels bij. Binnen twee maanden hebben zich al 25.000 mensen gemeld waarvan 18.000 daadwerkelijk een digitaal boek zijn gaan lezen. 4000 van deze groep waren  nog niet lid van een bibliotheek.

Voor de zomer komt er een E reader op de markt van tien euro die bijna een jaar op 1 batterijlading te gebruiken is. Een Duitse ondernemer brengt deze naar de markt in 10 kleuren om het digitaal lezen een stimulans te geven. Intussen zakken de prijzen van tablets ook enorm.

Veel scholen voor het basisonderwijs werken al met tablets. Een tabletkist met 20 of meer tablets circuleert  in de school om te gebruiken. Vaak worden deze investeringen gedaan wanneer desktops niet meer voldoen en vervangen moeten worden.

Schooluitgevers zijn in bezig om in hoog tempo hun anologe producten geschikt te maken voor de tablet en notebook. De verwachting is dat binnen  twee tot drie jaar alle analoge producten vervangen worden door digitale. Voor het VO is dit een opluchting; leerlingen hoeven niet meer met zware boekentassen te sjouwen.

Het Rijk is bezig met aanpassing van de bibliotheekwet waardoor het mogelijk is alle boeken digitaal ter beschikking te stellen. Tot nu toe sputteren uitgevers nog tegen, maar zij zien dat hun protesten op termijn niet overeind te houden zijn. De bibliotheken zullen in Nederland met een grote centrale databank verbonden worden waaruit de digitale boeken verspreid worden.

En nu verder?

De bibliotheken zijn ooit opgericht om iedereen kansen te geven om informatie tot zich te nemen en leesvaardigheid te ontwikkelen. Ze zijn in een tijd opgericht dat boeken ‘duur’ waren en voor veel mensen onbereikbaar. Inmiddels zijn boeken niet meer  ‘duur’  en is veel informatie al digitaal bereikbaar. Internet heeft informatie voor iedereen beschikbaar gemaakt. In Nederland is de internetdichtheid inmiddels rond de 76%. . We zijn per persoon ongeveer 10 uur per maand aan het internetten. Hier is niet opgenomen het gebruik van facebook, twitter etc. In Europa zijn we aan kop en met de snelle uitrol van glasvezel neemt de dichtheid en het gebruik alleen maar toe. Ook gratis internet wordt veel gebruikt (van Mac Donalds tot de openbare ruimte zoals de Eindhovense Binnenstad etc. ). De verwachting dat dit het gebruik alleen maar zal stimuleren.

Ook het aantal ontmoetingsplekken neemt toe. Bedrijven als IKEA, HEMA, V@D, AH,  etc. lokken met hun goedkope ontbijtjes en lunches een nieuwe groep naar hun bedrijven die deze steeds meer als ontmoetingsplek gebruiken. Blijkbaar genereert deze traffic zoveel meer extra inkomsten (ontbijtjes zijn vaak net kostendekkend) dat het gebruik gestimuleerd wordt. Daarnaast nemen de plekken in de wijk af. De vraag is of dit erg is. Ouderen verplaatsen zich blijkbaar gemakkelijker. De jeugd heeft deze plek niet meer. De vraag ook hier is of in de nieuwe aanpak de scholen niet de ontmoetingsplekken worden voor moeders en kinderen. In feite wordt de plaats verplaatst van het filiaal naar de basisscholen.

Het laatste jaar heb ik frequent  diverse filialen bezocht   op verschillende tijden en geconstateerd dat het bezoek heel dun is. Rond sluitingstijden van scholen is het even druk (combinatie boodschappen doen en bibliotheek bezoeken) maar daar buiten is het zeer dun. Vaak trof ik lege filialen aan op een enkele oudere na die de krant las. Ook rond de vakantieperioden is het even druk omdat mensen boeken meenemen op vakantie. De baten – kosten verhouding is dan een belangrijke vraag.

Feit is dat de omgeving snel veranderd. Binnen een jaar tot twee jaar is het meeste aanbod digitaal verkrijgbaar. Gebleken is dat het lezen op een e-reader en of tablet  toeneemt voor mensen met visuele beperkingen zelfs prettiger is.

Ontwikkelingen bibliotheek lastig te volgen

Deze week kreeg ik veel telefoontjes over de ontwikkelingen rond de bibliotheek. Veel mensen geven aan het niet meer te volgen. De ene keer krijgen ze bericht van de bibliotheek zelf dat er filialen zullen sluiten. Een week later lezen ze in de krant dat ze voorlopig tot 1 april over blijven. Maar wat gebeurt er daarna?

In principe is in de begroting een bezuiniging opgenomen van 3 miljoen voor bibliotheekwerk. De PvdA heeft van de wethouder gevraagd een aantal te borgen in dit nieuwe beleid:

1. De jeugd tot en met 12 jaar moet gestimuleerd worden om te gaan lezen en de mogelijkheid houden om boeken te lezen!
2. Oudere lezers moet een mogelijkheid geboden worden om boeken te lezen!
3. De ontmoetingsfunctie die de bibliotheek heeft voor een groot aantal mensen, moet gewaarborgd blijven!

Als experiment zijn in drie basisscholen bibliotheken ingericht die door vrijwilligers gerund worden met coaching van ene bibliotheekmedewerker. Verder is in een verzorgingsinstelling een bibliotheek afdeling ingericht die op dezelfde manier gerund worden.

De ervaringen op de basisscholen zijn geweldig positief. Er worden meer boeken geleend doordat de boeken dichtbij de kinderen aanwezig zijn. De proef in het verzorgingstehuis was wel aardig, het is er erg gezellig maar niet alle lezers komen over de drempel! De plek nodigt niet uit om snel naar binnen te gaan.

Ontmoetingsfunctie borgen

Hierop is een discussie met de wethouder geweest om in ieder geval het schoolexperiment uit te breiden en te bekijken of dit financieel haal baar is. Ook is gevraagd om te kijken of de ontmoetingsfunctie van de bibliotheek (leestafel en internet gebruik met name) in elke wijk geborgd kan worden. 

Initiatieven van wijkbewoners stimuleren!

Voor de leesfunctie voor 12+ wordt gevraagd initiatieven van wijkbewoners te ondersteunen. In de wijken Prinsenjagt en Blixembosch zijn er bibliotheek initiatieven. In Blixembosch is er het project boekenkast!Uitgangspunt is dat mensen meestal een boek maar 1 keer lezen en dat het boek verder staat te verstoffen in de boekenkast. Er is een oproep gedaan aan wijkbewoners om deze boeken in de boekenkast te plaatsen die in het VTA staat. Afspraak is dat wanneer je een boek uit de boekenkast haalt om te lenen, je er een ander terugplaatst. Zo blijft de boekenkast gevuld. 

Waarom deze veranderingen?

Het digitale boek is in opmars. Op het voortgezet onderwijs wordt hier al op ingezet! Geen zware rugtassen meer voor kinderen maar een tablet of een e reader! De verkoop van E readers is enorm gestegen en het kopen van digitale boeken neemt een run! Volgend jaar komt er een ereader op de markt voor nog geen tientje. Dat zal een belangrijke doorbraak zijn voor het ebook. De huur van filialen in relatie tot het aantal mensen dat deze filialen bezoekt is te hoog! Daarom wordt er veel onderzoek gedaan naar alternatieven.

De centrale bibliotheek blijft bestaan!

De centrale bibliotheek zal w.s. Bibliotheek Eindhoven gaan  heten. Deze bibliotheek blijft zeven dagen in de week open voor het lenen van boeken voor alle leeftijden. Het zal ook een ontmoetingsplaats blijven met misschien verschillende functies. Misschien wordt het een werkplaats of een tentoonstellingsplaats en een andere keer ook een theaterplaats of een leeslaboratorium. De bibliotheek is zelf aan het onderzoeken welke identiteit de centrale bibliotheek zal krijgen.

Wanneer is het proces afgerond?

Naar verwachting zullen we eind februari meer zicht krijgen op de contouren van alle facetten rond de centrale bibliotheek en de filialen. We moeten even de knop omzetten en een doorkijkje maken naar onze digitale omgeving. De bibliotheek is ontstaan in een tijd dat het boek voor veel mensen onbereikbaar of te duur was. Voor een klein bedrag kon iedereen een boek lenen. Nu is het boek voor iedereen bereikbaar. Vanaf 5 euro zijn goede boeken te koop of via internet verkrijgbaar. We zitten op een draaipunt van analoog naar digitaal. Het is belangrijk dat wij de goede keuzes maken!

Brussel in afwachting op begrotingsakkoord

Ik was in Brussel voor overleg over de programma periode 2014 - 2020. Welke mogelijkheden biedt de EU om lokale en regionale initiatieven te co-financieren? Na het overleg was het duidelijk dat doordat er nog geen overeenstemming is over de Europese begroting de kans bestaat dat we pas in de tweede helft van 2014 gebruik kunnen maken van de cofinanciering door Europa. Zonder deze financiering stagneert de economie. Het Nederlands kabinet is een van de partijen die momenteel niet echt meewerkt    op Europees gebied. Overal wordt je aangesproken op de afhoudende houding van Nederland t.o.v. van Europa. Dit is niet verstandig. Alleen als we in Europa samenwerking blijven we een van de meest belangrijke economieën in de wereld. Zonder de samenwerking zullen we rap afzakken uit de top tien. Ik weet zeker dat geen enkele Nederlander dat wil!

Waterschappen staan voor nieuwe uitdagingen!

De Waterschappen hebben het zwaar te verduren. Eerst de roep om afschaffen, toen weer het besluit om de enige echte waterautoriteit te worden en nu weer onder vuur met het idee dat de Waterschappen wel weer onderdeel van de Provincies kunnen worden. Deze discussie past in het woud van proefballonnetjes zoals provincies afschaffen, het aantal provincies verminderen, een provincie voor de randstad etc. Vaak wordt vergeten welke verbanden er al bestaan en wat de waarde hiervan is. Omdat waterschappen vrij onzichtbaar en onmerkbaar hun werk doen om de waterkwaliteit te verbeteren, de steden te beschermen tegen het water, de beken te verfraaien etc. zijn ze een gemakkelijke prooi. Om een serieuze partner te worden van het politieke debat zullen waterschappen ook moeten transformeren van een uitvoeringsorganisatie naar een beleidsbepalende organisatie op het gebied van waterbeheer. Iets waar alle waterschappen mee worstelen. Nu het steeds meer over 'geld' gaat en ogenschijnlijk minder over ' kwaliteit' is;het zaak het debat binnen de waterschapsbesturen op gang te brengen. Er zullen steeds meer cruciale keuzes gemaakt moeten worden!

Discussie kunst en cultuur versus bezuinigingen

De laatste maanden van het jaar stonden in het teken van bezuinigingen. Het leek alsof het fileermes van 10% en soms zelfs 100% over alle kunst- en cultuur activiteiten ging. 2012 wordt het jaar van opbouwen en van kansen bieden aan nieuwe projecten. Eindhoven heeft tot nu toe de wind mee gehad met initiatieven als DDW en GLOW! Als je marktleider bent in dit segment betekent dat je nog beter je best moet doen om dit te blijven. Een uitdaging aan iedereen die goede ideeen heeft op dit gebied. Kunst en Cultuur is de sector waar de kansen voor het oprapen liggen! Mensen met ideeen kunnen zich bij mij melden!

Zondagsopening binnenstad eindhoven

Zoals in alle steden begint in Eindhoven ook weer de discussie of alle zondagen koopzondagen moeten worden. Tijdens de inspraakavond waren de meningen verdeeld. De kleine ondernemers aan de ene kant en de grootwinkelbedrijven aan de andere kant. Harde gegevens werden niet geleverd. Uit onderzoek van de gemeente en onderzoek van het digipanel kwamen ook geen duidelijke harde gegevens naar boven. Vooralsnog wordt de discussie vooral gevoerd gebaseerd op emotie. Je bent voor of je bent tegen. 18 oktober moet de gemeenteraad tot een eensluidend advies komen! De PvdA kijkt ook naar het belang van de kleine ondernemer; bekijkt het veiligheidsaspect (heeft de politie voldoende capaciteit om te surveilleren); wordt de diversiteit behouden (juist kleine ondernemers zorgen voor diversiteit) en heeft oog voor het milieu (belasting binnenstad met o.a. fijnstof) en de kwaliteit (blijft de binnenstad aantrekkelijk om te wonen wanneer de binnenstad elke zondag open is) Binnenkort bepaald de fractie haar standpunt.